Kosten en ontwikkelingen van stadsverwarming in Capelle aan den IJssel

Inleiding

In Capelle aan den IJssel zijn verschillende wijken, zoals Schollevaar en Fascinatio, aangesloten op een centraal warmtenet. Stadsverwarming wordt geleverd door Eneco, die in deze regio het exclusieve recht heeft op het distributie- en leveringsbedrijf. Sinds januari 2023 zijn de tarieven voor stadswarmte aanzienlijk gestegen, wat heeft geleid tot zorgen van zowel gemeenten als inwoners. Het energieprijsplafond dat voor gasaansluitingen geldt, is tot nu toe niet van toepassing op huishoudens die gebruikmaken van stadswarmte. Hierdoor zijn de kosten voor deze inwoners aanzienlijk hoger dan voor huishoudens met een traditionele gasaansluiting.

In dit artikel wordt ingegaan op de huidige situatie rondom stadsverwarming in Capelle aan den IJssel, de toegenomen kosten, de juridische en technische aspecten van het warmtenet, en mogelijke alternatieven of maatregelen die in de toekomst mogelijk zijn.

Stadsverwarming in Capelle aan den IJssel

In Capelle aan den IJssel is het warmtenet een essentieel onderdeil van de infrastructuur in verschillende wijken. De wijken Schollevaar en Fascinatio zijn daarvan voorbeelden. De warmte wordt gegenereerd via de Uniper centrale aan de Capelseweg. Deze centrale is verantwoordelijk voor het leveren van warmte aan huishoudens die aangesloten zijn op het netwerk.

De keuze voor stadsverwarming is gemaakt met het oog op duurzaamheid. Stadsverwarming wordt vaak gezien als een milieuvriendelijke alternatief voor individuele cv-ketels, omdat het het potentieel heeft om restwarmte van industriële processen of centrale productie te gebruiken. In de praktijk blijkt echter dat de huidige tarieven voor stadswarmte structureel hoger zijn dan die van gas, ook al is dit niet de bedoeling.

Tariefontwikkelingen en kosten

Huidige tarieven (2023)

Per 1 januari 2023 heeft Eneco het tarief voor stadswarmte verhoogd. Het tarief ligt nu op ruim 90 euro per gigajoule (GJ), wat het maximumbedrag is dat is vastgesteld door de Autoriteit Consument & Markt (ACM). Voor huishoudens die tot een verbruik van 37 GJ blijven, geldt een tarief van 47,38 euro per GJ. Dit is het energieprijsplafond voor warmte. Boven deze drempel wordt het volledige tarief berekend.

Daarnaast zijn er ook vaste jaarbedragen voor aansluiting en andere kosten. Deze bedragen kunnen aanzienlijk zijn. Een typisch voorbeeld is een huishouden dat gemiddeld 35 GJ per jaar verbruikt voor verwarming en 44 m³ voor warm water. Dit leidt tot een jaarlijkse kostenbedrag van ongeveer 2550 euro. Dit is aanzienlijk meer dan het maximumbedrag van 1800 euro dat voor huishoudens met een gasaansluiting geldt.

Toekomstige tarieven (2026)

Voor 2026 zijn er nieuwe maximumtarieven vastgesteld door de ACM. Deze tarieven gelden voor zowel individuele als collectieve aansluitingen. Voor individuele aansluitingen zijn de volgende kosten vastgesteld:

Voor collectieve aansluitingen zijn de volgende maximumtarieven:

Deze tarieven tonen aan dat de kosten van stadsverwarming in de komende jaren verder zullen stijgen, wat voor veel inwoners extra financiële druk kan betekenen. De ACM is verantwoordelijk voor het bepalen van deze maximumtarieven en houdt rekening met het wettelijk kader en marktontwikkelingen.

Juridische en regelgevende aspecten

Energieprijsplafond en stadswarmte

Het huidige energieprijsplafond voor gasaansluitingen geldt helaas niet voor huishoudens die gebruikmaken van stadswarmte. Hierdoor zijn huishoudens in Capelle aan den IJssel die op het warmtenet aangesloten zijn, niet beschermd tegen de stijgende tarieven. In januari 2023 was het energieprijsplafond voor gas ingesteld op 1,50 euro per m³ voor een verbruik tot 1200 m³ per jaar. Voor verbruik boven deze drempel werd de werkelijke marktprijs gehanteerd.

Het feit dat het prijsplafond niet van toepassing is op stadsverwarming heeft geleid tot zorgen bij zowel gemeenten als inwoners. Gemeente Capelle aan den IJssel is één van de dertien gemeenten die Eneco in een brief vroegen om het verhoogde tarief te heroverwegen. De gemeenten vroegen om uitleg over de manier waarop de nieuwe tarieven zijn bepaald en roepen op tot transparantie en beter draagvlak.

Wetgeving en toekomstige regelgeving

De huidige wetgeving koppelt de prijs van stadswarmte aan de gemiddelde gasprijs. Dit betekent dat de stijging van gasprijzen automatisch leidt tot hogere tarieven voor stadswarmte. Deze koppeling is echter niet langer in overeenstemming met de doelen van duurzaamheid en betaalbaarheid. Er is nieuwe wetgeving in voorbereiding, die pas op z’n vroegst in 2025 in werking zal treden.

De ACM is verantwoordelijk voor het bepalen van maximumtarieven en het toezicht op de energiemarkt. In 2025 zal de ACM nieuwe accountingregels (RAR) invoeren om financiële verschillen tussen huishoudens en leveranciers beter te controleren. Deze regels zullen helpen bij het verlagen van de transparantieproblemen en de risico's van oneerlijke tarieven.

Technische aspecten van het warmtenet

Aansluiting en levering van warmte

In Capelle aan den IJssel is het warmtenet een essentieel onderdeel van de infrastructuur. Huishoudens zijn aangesloten op een centraal warmtenet dat wordt geleverd door Eneco. Het is belangrijk om te weten dat inwoners geen keuze hebben in warmteleverancier. Aangezien Eneco het exclusieve recht heeft op het distributie- en leveringsbedrijf, kunnen inwoners niet overstappen naar een andere leverancier.

De warmtelevering vindt plaats via een afleverset, die de warmte uit het centrale netwerk naar de woning transporteert. Voor huishoudens met een individuele aansluiting is er een afleverset die zowel verwarming als warm water levert. Voor huishoudens in een collectieve aansluiting, zoals in een appartementencomplex, is er een centrale afleverset die de warmte distribueert naar meerdere woningen.

Duurzaamheid en toekomstige ontwikkelingen

Ondanks de huidige kostenproblemen is stadsverwarming in principe een duurzamere manier van verwarmen dan individuele cv-ketels. Het gebruik van een centraal warmtenet kan restwarmte gebruiken uit industriële processen of centrale productie, wat het CO₂-gehalte in de omgeving kan verminderen.

Een mogelijke toekomstige ontwikkeling is het gebruik van groene warmteproductie, zoals via biomassa of restwarmte uit windturbines en zonnepanelen. In de huidige situatie is het echter nog niet mogelijk om deze alternatieven te implementeren in de bestaande infrastructuur.

Alternatieven en maatregelen

Overstap naar elektrische warmtepompen

Inwoners die op het warmtenet aangesloten zijn, kunnen op dit moment niet overstappen naar een hybride warmtepomp. Dit komt doordat de infrastructuur niet is aangepast voor deze technologie. Een volledig elektrische warmtepomp is wel mogelijk, maar hiervoor zou de gehele installatie in huis moeten worden aangepast. Dit betekent extra kosten en tijd voor de inwoning.

Besparing op stroom

Hoewel de stadsverwarming niet verlaagd kan worden, is het wel mogelijk om besparing te realiseren op de stroomrekening. Huishoudens kunnen kiezen voor een apart stroomcontract bij een andere leverancier. Dit is mogelijk omdat stroom niet aan het warmtenet gekoppeld is. De laagste stroomprijs is op dit moment rond de 0,22 euro per kWh.

Energiekorting

Tot 1 januari is er een energiekorting van toepassing, die de kosten van energie verlaagt. Deze korting vervalt echter, waardoor huishoudens zonder deze voordelen opnieuw volledig voor de kosten zullen moeten betalen. Dit heeft geleid tot extra zorgen bij inwoners die op het warmtenet aangesloten zijn.

Conclusie

Stadsverwarming in Capelle aan den IJssel is een essentieel onderdeil van de infrastructuur in verschillende wijken. Het warmtenet wordt geleverd door Eneco, die in deze regio het exclusieve recht heeft op distributie en levering. Sinds januari 2023 zijn de tarieven voor stadswarmte aanzienlijk gestegen, wat heeft geleid tot zorgen bij zowel gemeenten als inwoners. Het energieprijsplafond dat voor gasaansluitingen geldt, is tot nu toe niet van toepassing op huishoudens die gebruikmaken van stadswarmte. Hierdoor zijn de kosten voor deze inwoners aanzienlijk hoger dan voor huishoudens met een traditionele gasaansluiting.

De huidige wetgeving koppelt de prijs van stadswarmte aan de gemiddelde gasprijs, wat heeft geleid tot structurele stijgingen van de kosten. Er zijn plannen voor nieuwe wetgeving, die pas op z’n vroegst in 2025 in werking zullen treden. In de tussentijd is het belangrijk dat inwoners en gemeenten zo veel mogelijk informatie verzamelen over de kosten en alternatieven.

Voor inwoners is het mogelijk om besparing te realiseren op de stroomrekening door een apart contract af te sluiten bij een andere leverancier. Voor huishoudens die aangesloten zijn op het warmtenet is het helaas niet mogelijk om overstap te maken naar een hybride warmtepomp of volledig elektrische oplossing. De ACM is verantwoordelijk voor het toezicht op de energiemarkt en het bepalen van maximumtarieven, wat een essentieel onderdeel is van de regelgeving rondom stadsverwarming.

In de toekomst is het belangrijk om zowel duurzaamheid als betaalbaarheid in de voorrang te zetten. Stadsverwarming kan een essentieel onderdeil zijn van een duurzame toekomst, maar het is cruciaal dat het ook toegankelijk en betaalbaar is voor alle huishoudens.

Bronnen

1. Gemeente Capelle doet mee aan brandbrief 13 gemeenten aan Eneco over tarieven stadsverwarming
2. Energierekening verdubbelt: tienduizenden huishoudens vallen nog niet onder prijsplafond omdat ze stadswarmte gebruiken
3. Capellenaren met stadswarmte opgezadeld met forse rekening ondanks energieplafonds
4. Stadsverwarming kosten