Stadsverwarming is in Nederland een steeds populairder oplossing voor het verwarmen van woningen en het leveren van warm water. Het is een duurzame en efficiënte energiebron die steeds vaker wordt ingezet in stedelijke en regionale contexten. Echter, het gebruik van stadsverwarming heeft ook financiële en juridische gevolgen, met name voor verhuurders en huurders. Een van de voornaamste kosten die hierbij vallen, is die van de afleverset. In dit artikel wordt een gedetailleerd overzicht gegeven van de kosten van de afleverset bij stadsverwarming, de rol van de verhuurder, de juridische kaders en de praktijkuitvoering, op basis van de beschikbare informatie.
Inleiding
De afleverset is een essentieel onderdeel van de infrastructuur die nodig is om stadsverwarming in een woning beschikbaar te maken. Deze set zorgt ervoor dat de warmte en het warme water vanuit het centrale netwerk correct worden afgestuurd naar de woning. Het gebruik van een afleverset bij stadsverwarming is sinds 2015 verplicht gesteld door de warmtewet en het Energiebesparingbesluit (EBS), om zowel efficiëntie als transparantie te waarborgen in het energieverbruik.
De verhuurder speelt een centrale rol bij de verantwoordelijkheid voor onderhoud, kosten en het regelen van contracten in verband met stadsverwarming. Echter, de praktijk toont aan dat het niet altijd duidelijk is wie verantwoordelijk is voor welke kosten, waardoor huurders regelmatig in de waag zitten.
In dit artikel worden de kosten van de afleverset, de juridische verantwoordelijkheid van de verhuurder en de praktijkuitvoering vanaf de huurder- en verhuurderszijde behandeld, met een specifiek oog voor de situatie in sociale huurwoningen.
De afleverset: technische en juridische kaders
Wat is een afleverset?
De afleverset, ook wel afleverinstallatie genoemd, is een technische eenheid die ervoor zorgt dat de warmte en het warme water vanuit het centrale warmtenet correct worden afgestuurd naar het appartement of de woning. De afleverset bestaat uit een aantal onderdelen, waaronder:
- Een meetinstallatie die het verbruik van warmte en warm water registreert.
- Een regelinstallatie die het verbruik beheert.
- Een onderhoudsinstallatie die ervoor zorgt dat de afleverset functioneert volgens de fabrieksvoorschriften.
In de praktijk wordt de afleverset geïnstalleerd bij de woning en is het een essentieel onderdeel van de energievoorziening. De warmteleverancier of de netbeheerder is verantwoordelijk voor de levering en het beheer van het warmtenet, maar de verhuurder draagt verantwoordelijkheid voor de installatie van de afleverset in de woning.
Juridische kaders
De verplichte installatie van een afleverset bij stadsverwarming is vastgelegd in de warmtewet en het Energiebesparingbesluit. Deze wettelijke kaders zijn ontworpen om energieverbruik te optimaliseren, efficiëntie te waarborgen en transparantie te bevorderen. In de praktijk betekent dit dat iedere woning die is aangesloten op een centraal warmtenet, voorzien moet worden van een afleverset.
Daarnaast is het belangrijk om te onthouden dat de verhuurder verantwoordelijk is voor het onderhoud van de afleverset. Dit is analoog aan de verantwoordelijkheid van de verhuurder voor andere technische installaties in de woning, zoals de cv-ketel bij gasaansluiting. Echter, bij stadsverwarming geldt dat de verhuurder verantwoordelijk is voor de afleverset, terwijl de huurder verantwoordelijk is voor het verbruik van warmte en warm water.
Kosten van de afleverset: overzicht en ontwikkeling
Tarieven voor huur van de afleverset
De huur van de afleverset is een vaste kostenpost voor huurders of verhuurders. De tarieven zijn in Nederland gereguleerd door de Autoriteit Consument & Markt (ACM). De ACM stelt jaarlijks maximumtarieven vast, die moeten worden gerespecteerd door warmteleveranciers. Deze tarieven zijn inclusief 21% btw.
Hieronder is een overzicht gegeven van de maximumtarieven voor de huur van de afleverset in 2026, zoals deze zijn vastgelegd door de ACM:
| Type huur afleverset | Tarief 2026 (inclusief btw) |
|---|---|
| Verwarmen + warm water | € 178,51 per jaar |
| Alleen verwarmen | € 184,10 per jaar |
| Alleen warm water | € 184,10 per jaar |
Voor woningen die zijn aangesloten op een collectieve cv-ketel (blokverwarming), gelden andere maximumtarieven. De ACM heeft voor 2026 de volgende tarieven vastgesteld:
| Type huur afleverset | Tarief 2026 (inclusief btw) |
|---|---|
| Verwarmen + warm water | € 3.297,75 per jaar |
| Alleen verwarmen | € 3.325,83 per jaar |
| Alleen warm water | € 3.325,83 per jaar |
Deze tarieven zijn hoger dan de individuele huurtarieven, omdat het collectieve karakter van de installatie grotere investeringen en onderhoud vereist.
Ontwikkeling van de tarieven
De tarieven voor de huur van de afleverset zijn de afgelopen jaren stijgend gegaan. In 2025 waren de tarieven als volgt:
| Type huur afleverset | Tarief 2025 (inclusief btw) |
|---|---|
| Verwarmen + warm water | € 150,49 per jaar |
| Alleen verwarmen | N/A |
| Alleen warm water | N/A |
In 2026 is de huurprijs voor een afleverset voor verwarmen + warm water met ongeveer 18,6% gestegen. Voor woningen met een collectieve aansluiting is de huurprijs met wel +18% gestegen.
Deze stijging heeft gevolgen voor zowel verhuurders als huurders. Voor kleine huishoudens met een verbruik van minder dan 26 GJ per jaar betekent dit dat de vaste kosten relatief hoog zijn in vergelijking tot het verbruik, wat leidt tot hogere kosten per GJ.
Verantwoordelijkheid van de verhuurder
Juridische basis
De verantwoordelijkheid van de verhuurder voor de afleverset is geregeld in het Huurverdrag en de Voorwaarden van huur. Volgens het Huurverdrag, moet de verhuurder ervoor zorgen dat de woning voorzien is van alle benodigde technische installaties die nodig zijn voor het comfortabel in gebruik te houden. De afleverset is daarbij een essentieel onderdeel.
Bij woningen met een gasaansluiting is het verder gebruikelijk dat de verhuurder verantwoordelijk is voor het onderhoud van de cv-ketel. Deze verantwoordelijkheid geldt ook bij stadsverwarming, waarbij de verhuurder verantwoordelijk is voor het onderhoud van de afleverset.
Echter, in de praktijk is het niet altijd duidelijk of deze verantwoordelijkheid wordt uitgevoerd. Zo rapporteren huurders dat zij vaak verplicht worden om de vaste kosten van de afleverset te betalen, zonder dat zij verantwoordelijk zijn voor het onderhoud van het apparaat.
Praktijkuitvoering
In de praktijk geldt dat de verhuurder verantwoordelijk is voor:
- De installatie van de afleverset bij het inwonen.
- Het onderhoud van de afleverset volgens de fabrieksvoorschriften.
- De huurprijs van de afleverset, wanneer deze in het huurcontract is opgenomen.
Echter, in veel gevallen wordt de huurprijs van de afleverset verwerkt in de vaste huurprijs, of als een afzonderlijke post in het huurcontract. Het is belangrijk dat deze afspraken duidelijk worden geregeld in het huurcontract.
In sommige gevallen worden de variabele kosten voor warmte en warm water verrekend via de servicekosten. In dat geval betaalt de huurder een vast bedrag per maand aan servicekosten, waarvan een deel wordt gebruikt om de warmtekosten te dekken. Dit systeem kan voor meer duidelijkheid zorgen, maar vereist wel een goed gereguleerde afspraak tussen huurder en verhuurder.
Invloed op huurprijs en huurtoeslag
Sociale huurwoningen
Bij sociale huurwoningen is het gebruik van stadsverwarming vaak ingebouwd in het huurcontract. Echter, ook hier kunnen de kosten voor de afleverset de huurprijs aanzienlijk beïnvloeden. Zo wordt gemeld dat een huurder van een sociale woning met een oppervlakte van 45 m² al ruim € 780 per jaar in vaste kosten betaalt, zonder dat er verbruik is opgetreden.
In dit opzicht is het belangrijk om te benadrukken dat huurders niet verantwoordelijk zijn voor kosten die niet gerelateerd zijn aan hun verbruik. Dit betekent dat de verhuurder verantwoordelijk moet zijn voor de vaste kosten van de afleverset, analoog aan de verantwoordelijkheid voor cv-ketels bij gasaansluiting.
Daarnaast kan de huurtoeslag een rol spelen bij het bepalen van de werkelijke huurprijs. In sociale huurwoningen wordt vaak een huurtoeslag verstrekt, waardoor de huurder niet het volledige bedrag voor de afleverset hoeft te betalen. Echter, in sommige gevallen kan de huurtoeslag niet volledig compenseren voor de stijgende vaste kosten, wat kan leiden tot hogere inkomensdruk en armoede.
De rol van de warmteleverancier
Verantwoordelijkheid en dienstverlening
De warmteleverancier is verantwoordelijk voor de levering van warmte en warm water via het centrale netwerk. Daarnaast is de warmteleverancier verantwoordelijk voor het factureren van de kosten aan de huurder of verhuurder.
In de praktijk geldt dat de warmteleverancier:
- De huurder of verhuurder informatie moet verstrekken over de tarieven en de wijze van facturering.
- De huurder of verhuurder bijgestaan moet bij eventuele storingen of problemen.
- De huurder of verhuurder moet informeren over eventuele veranderingen in de tarieven of contractvoorwaarden.
Voorbeeld: Cogas
Een voorbeeld van een warmteleverancier die een duidelijke dienstverleningsvisie heeft, is Cogas. Deze leverancier biedt huurders de mogelijkheid om een afleverset te huren, wat voordelen biedt:
- Geen hoge investering voor vervanging van de afleverset.
- Inclusief onderhoud, zodat de huurder geen aparte kosten moet maken.
- Kosten voor storingen zijn inbegrepen.
- Installatiekosten in termijnen betalen, wat financiële druk kan verminderen.
Cogas benadrukt dat het huren van een afleverset een duurzame en transparante oplossing biedt voor zowel huurders als verhuurders.
Conclusie
Stadsverwarming is een duurzame en efficiënte oplossing voor het verwarmen van woningen en het leveren van warm water. Echter, het gebruik van stadsverwarming heeft ook financiële en juridische gevolgen, met name in verband met de afleverset en de rol van de verhuurder. De huurprijs van de afleverset is een vaste kostenpost die gereguleerd is door de ACM, en die is stijgend gegaan in de afgelopen jaren.
De verhuurder is verantwoordelijk voor de installatie en het onderhoud van de afleverset, terwijl de huurder verantwoordelijk is voor het verbruik van warmte en warm water. In de praktijk moet dit duidelijk worden geregeld in het huurcontract, om mogelijke verwarring of onterechte kosten te voorkomen.
Voor huurders van sociale huurwoningen is het belangrijk om te beseffen dat vaste kosten die niet gerelateerd zijn aan verbruik, niet terecht zijn. De gemeente en de overheid moeten hierop toezien, om arbeidersarbeid en armoede niet te versterken.
De warmteleverancier speelt een cruciale rol in het verklaren van de tarieven, het afhandelen van storingen en het bieden van duurzame oplossingen, zoals het huren van een afleverset.