Inleiding
Stadsverwarming is een steeds populairder alternatief voor traditionele verwarmingssystemen op aardgas. Het maakt gebruik van restwarmte die opnieuw wordt gebruikt om huizen en gebouwen te verwarmen. Voor een huishouden van twee personen is het begrijpen van het energieverbruik, de kosten en de overwegingen van groot belang. Deze artikel biedt een gedetailleerde en feitelijke beschrijving van stadsverwarming voor dergelijke huishoudens, gebaseerd op concrete data en voorbeelden uit de praktijk.
De gegevens die in dit artikel worden gebruikt, zijn afkomstig uit betrouwbare bronnen en bevatten informatie over het verbruik in gigajoule (GJ), de kosten voor zowel variabele als vaste tarieven, en de technische werking van het stadsverwarmingssysteem. Bovendien worden de voordelen en nadelen van het gebruik van stadsverwarming in het licht van de huidige energie- en klimaatdoelstellingen besproken.
Wat is stadsverwarming?
Stadsverwarming is een duurzaam alternatief voor traditionele verwarmingssystemen op aardgas. In plaats van een HR-gasketel, wordt warmte geleverd via een netwerk van ondergrondse leidingen dat warm water naar huizen en gebouwen transporteert. Deze warmte wordt vaak afkomstig uit restwarmte van elektriciteitscentrales, afvalverbrandingsinstallaties of industriële processen.
Het systeem werkt door warm water op een hoge temperatuur te pompen naar huizen en gebouwen via een warmtebuffer. Het afgekoelde water wordt vervolgens teruggevoerd naar de warmtebron om opnieuw opgewarmd te worden. Deze continu circulerende loop zorgt ervoor dat huizen continu verwarmd worden.
Voor huishoudens die stadsverwarming gebruiken, zijn er twee belangrijke kostenfactoren: het verbruik in gigajoule (GJ) en vaste tarieven die jaarlijks worden geheven. Deze kosten kunnen variëren per regio en leverancier, maar de data uit de beschikbare bronnen geeft een duidelijk beeld van wat een huishouden van twee personen gemiddeld kan verwachten.
Verbruik van stadsverwarming voor een huishouden van twee personen
Het verbruik van stadsverwarming wordt meestal uitgedrukt in gigajoule per jaar. Voor een huishouden van twee personen is het gemiddelde verbruik 42 GJ per jaar, wanneer zowel verwarming als warm water zijn meegerekend. Dit aantal is iets hoger dan het gemiddelde verbruik voor verwarming alleen, dat 34 GJ per jaar bedraagt.
Het verschil van 8 GJ tussen deze twee getallen komt door het verbruik van warm water. Dit is belangrijk om te onthouden, omdat het verbruik van warm water een aparte rekening betreft, die vaak apart van de verwarmingsrekening wordt afgedragen.
Het verbruik in GJ kan worden beïnvloed door verschillende factoren, zoals de isolatie van de woning, de buitenluchttemperatuur en de persoonlijke voorkeuren van de bewoners. Hoewel de data uit de bronnen een gemiddeld verbruik beschrijft, kan het werkelijke verbruik per huishouden variëren.
Kosten voor stadsverwarming in 2025
De kosten voor stadsverwarming bestaan uit twee componenten: een variabele prijs per gigajoule (GJ) en een vaste prijs of vastrecht. Deze vaste kosten zijn vergelijkbaar met een abonnement en worden jaarlijks geheven, ongeacht het verbruik.
In 2025 is het maximale warmtetarief voor 1 GJ gelijk aan €43,79. Dit is een daling ten opzichte van 2024, waar het tarief €46,69 was. Voor huishoudens die 42 GJ per jaar verbruiken, levert dit een variabele kostenbedrag op van ongeveer €1.839 (42 GJ × €43,79).
Daarnaast zijn er vaste kosten. In 2021 kostte stadsverwarming voor een huishouden van twee personen gemiddeld €1.088 per jaar aan vastrecht. De huidige gemiddelde prijs voor het vastrecht in 2025 is rond de €500 per jaar. Dit bedrag varieert per regio en leverancier, maar het is een constante kostenfactor die niet afhankelijk is van het verbruik.
Samen met de variabele kosten van €1.839, leidt dit tot een totale jaarlijkse uitgave van ongeveer €2.339 voor stadsverwarming. Dit is in lijn met het gemiddelde bedrag van €2.363 dat uitgaat van de gegevens uit januari 2024. De prijzen zijn dus relatief stabiel, hoewel ze jaarlijks kunnen variëren.
Prijs per m³ warm water
Naast het verbruik in GJ is ook het verbruik van warm water een kostenfactor bij stadsverwarming. Voor huishoudens die gebruikmaken van warm water uit de kraan of de douche, wordt het verbruik in kubieke meter (m³) berekend. In 2025 kost 1 m³ warm water €9,19.
Het jaarlijkse gemiddelde verbruik van warm water voor een huishouden van twee personen is 6,6 GJ. Dit is een indirecte manier om het volume in m³ te berekenen, maar in de praktijk is het verbruik per m³ meestal apart verwerkt in de rekening. Voor huishoudens is het dus belangrijk om zowel het verbruik in GJ als in m³ te overwegen bij het bepalen van de totale kosten.
Vergelijking van stadsverwarming met andere verwarmingssystemen
Ten opzichte van traditionele verwarmingssystemen, zoals HR-gasketels of warmtepompen, biedt stadsverwarming verschillende voordelen en nadelen.
Voordelen
- Duurzamer: Stadsverwarming maakt gebruik van restwarmte en is daardoor duurzamer dan verwarming via aardgas.
- Minder onderhoud: Aangezien er geen cv-ketel is, zijn onderhoudskosten geringer.
- Minder ruimte nodig: Er is geen behoefte aan een grote cv-ketel in de woning.
- Energie-efficiëntie: Het gebruik van restwarmte zorgt voor een hogere energie-efficiëntie.
Nadelen
- Geen keuze over leverancier: Huishoudens die aangesloten zijn op stadsverwarming hebben weinig invloed op de keuze van leverancier. De leverancier is vaak vastgelegd in het netwerk.
- Hoge vaste kosten: De vaste kosten zijn aanzienlijk en worden jaarlijks geheven, ongeacht het verbruik.
- Tariefkoppeling aan gas: De warmteprijs is indirect gekoppeld aan de gasprijs, ook als de warmtebron geen gas is.
- Verplicht aansluiten: In sommige gevallen is het verplicht om aan het warmtenet aan te sluiten.
- Hoge afsluitkosten: Het afsluiten van stadsverwarming is kostbaar, met een maximumbedrag van €3.904,26 in 2026.
Deze overwegingen zijn belangrijk voor huishoudens die overwegen om stadsverwarming te gebruiken of eventueel een warmtepomp te installeren.
Hybride en volledige warmtepomp in combinatie met stadsverwarming
Voor huishoudens die gebruikmaken van stadsverwarming en overwegen om over te stappen op een warmtepomp, zijn er twee opties: een hybride warmtepomp of een volledig elektrische warmtepomp.
Hybride warmtepomp
Een hybride warmtepomp kan vaak aangesloten worden op het bestaande stadsverwarmingssysteem. Dit betekent dat de warmtepomp wordt gebruikt om extra warmte te leveren, terwijl de stadsverwarming als basis blijft. Dit is een goede optie voor huishoudens die het bestaande systeem willen behouden, maar toch energie willen besparen en CO2-uitstoot verminderen.
Volledige warmtepomp
Een volledig elektrische warmtepomp betekent dat het huishouden volledig losgekoppeld wordt van het warmtenet. Dit vereist een definitieve afsluiting van het stadsverwarmingssysteem, wat kostbaar kan zijn. De afsluitkosten in 2026 zijn maximaal €3.904,26, wat een belangrijke overweging is bij de keuze voor deze optie.
Hoe weet je of je stadsverwarming hebt?
Het is belangrijk om te weten of je woning is aangesloten op stadsverwarming. Er zijn drie manieren om dit te controleren:
- Afleverset in de meterkast: Een afleverset herken je aan zes kranen, waarvan twee met een rode hendel en twee met een blauwe. De kranen zijn bevestigd aan een grote doos.
- Geen gasaansluiting: Als je geen gasaansluiting hebt, geen warmtepomp of elektrische verwarming gebruikt, en je verwarmingskosten apart zijn van de huur, heb je waarschijnlijk stadsverwarming.
- Aparte warmtefactuur: Als je een aparte factuur krijgt voor warm water, dan heb je stadsverwarming.
Deze drie methoden zijn eenvoudig en efficiënt om te controleren of je woning is aangesloten op een warmtenet.
Stadsverwarming in Nederlandse steden
Stadsverwarming is in verschillende steden in Nederland actief. De opzet van het warmtenet kan variëren per stad, afhankelijk van de beschikbare warmtebronnen en de lokale beleidskeuzes.
Almere
In Almere is het warmtenet nog relatief nieuw, maar het wordt steeds belangrijker naarmate de stad groeit. De warmte uit de afvalverbranding is gekoppeld aan de centrale verwarming van diverse wijken. Omdat Almere een jonge stad is, wordt het netwerk actief uitgebreid. Nieuwbouwwoningen zijn vaak vrij van gasverbruik, waardoor stadsverwarming een ideale oplossing is.
Amsterdam
In Amsterdam is stadsverwarming een belangrijk onderdeel van de duurzame energiestrategie. De warmte komt vaak uit elektriciteitscentrales en afvalverbrandingsinstallaties. Het is vooral in nieuwbouwwijken en herontwikkelingsprojecten dat stadsverwarming een centrale rol speelt.
Nijmegen
Nijmegen streeft naar energieneutraliteit in 2045, en het warmtenet is daarbij een belangrijk instrument. De stad heeft al een goed ontwikkeld netwerk en plannen voor uitbreiding met hernieuwbare energiebronnen zijn in voorbereiding.
Rotterdam
In Rotterdam wordt stadsverwarming vooral uit de industriële sector en de haven geleverd. Het gebruik van restwarmte uit industriële processen maakt het systeem efficiënt en duurzaam.
Conclusie
Stadsverwarming is een duurzame en energie-efficiënte manier om huizen te verwarmen. Voor een huishouden van twee personen betekent dit een gemiddeld verbruik van 42 GJ per jaar, met een totale jaarlijkse kosten van ongeveer €2.339. De prijzen zijn vergelijkbaar met traditionele verwarmingssystemen, maar de duurzame aspecten en het lage onderhoud maken het systeem aantrekkelijk.
Toch zijn er ook nadelen, zoals de hoge vaste kosten en de beperkte keuzevrijheid op het gebied van leveranciers. Voor huishoudens die overwegen om over te stappen op een warmtepomp zijn er opties, maar de afsluitkosten zijn hoog.
Het is belangrijk om te weten of je woning is aangesloten op stadsverwarming en de kosten en voordelen te begrijpen. In vele steden in Nederland is stadsverwarming een centrale factor in de energiestrategie, en het aantal huishoudens dat gebruikmaakt van het systeem groeit snel.