Een schenking aan een Vereniging zonder Winstdoel (VZW) kan een waardevolle bijdrage zijn aan de maatschappij én voor de schenker zelf fiscaal gunstig zijn. Dit artikel biedt een gedetailleerd en overzichtelijk beeld van de juridische, fiscale en praktische aspecten van schenkingen aan VZW’s. Het richt zich zowel tot particuliere schenkers als zakelijke entiteiten, en legt uit wat er bij zo’n schenking moet worden meegenomen, hoe schenkingen fiscaal worden afgerekend en wat de administratieve verplichtingen zijn.
Inleiding
Schenkingen aan een VZW zijn een belangrijk instrument om de missie en doelstellingen van deze organisaties te ondersteunen. Vanwege de niet-winstgerichte aard van VZW’s zijn ze vaak afhankelijk van externe financiering. Schenkingen kunnen in geld of in natura plaatsvinden, en het is belangrijk dat zowel de gever als de VZW zich houdt aan de geldende regelgeving.
De fiscale voordelen van schenkingen zijn afhankelijk van de juridische vorm van de schenker (bijvoorbeeld een BV, eenmanszaak of particulier) en de aard van de schenking zelf (eenmalig of periodiek). Daarnaast zijn er boekhoudkundige en administratieve verplichtingen die zowel de schenker als de VZW moeten naleven. Het opstellen van een juridisch bindend contract en de registratie van schenkingen zijn essentieel om eventuele juridische of fiscale complicaties te voorkomen.
Fiscale Aspecten van Schenkingen aan VZW’s
1. Aftrekbaarheid voor Vennootschappen
Voor zakelijke entiteiten, zoals BV’s of NV’s, is het sturen van schenkingen aan een VZW fiscaal verantwoord. Volgens de fiscale wetgeving mogen vennootschappen tot 50% van hun winst aan schenkingen aftrekken, met een maximum van €100.000 per jaar. Dit is vooral gunstig als de VZW erkend is als een Algemene Nut Beogende Instelling (ANBI), een status die veel VZW’s hebben en die fiscaal extra voordelen biedt.
Bijvoorbeeld, een BV die een schenking doet aan een ANBI kan deze schenking voor maximaal 50% aftrekken tegen de fiscale winst. Bij een schenking van €50.000 is er dus een fiscaal aftrek van €25.000. Dit maakt het niet alleen een maatschappelijk verantwoorde beslissing, maar ook een fiscaal aantrekkelijke strategie.
2. Periodieke versus Eénmalige Schenkingen
De aftrekbaarheid van schenkingen verschilt afhankelijk van of het om een periodieke of eenmalige schenking gaat. Periodieke schenkingen, zoals maandelijkse of jaarlijkse giften, zijn volledig aftrekbaar. Dit maakt het interessant om schenkingen aan een VZW in een periodieke vorm te doen, zolang de betreffende organisatie erkend is als ANBI.
Eénmalige schenkingen zijn onder bepaalde voorwaarden aftrekbaar, maar het is dus gunstiger om schenkingen in een regelmatige vorm te doen, vooral voor particulieren en eenmanszaken.
3. Aftrekbaarheid voor Eenmanszaken en VOF’s
Voor eenmanszaken en VOF’s is de situatie iets anders. In deze zakenvormen kan het sturen van schenkingen via de zaak gebeuren, maar deze schenkingen worden meestal als privé-giften verwerkt in de aangifte inkomstenbelasting. Eenmalige schenkingen zijn onder bepaalde drempels aftrekbaar. De drempel is gelijk aan 1% van het gezamenlijke inkomensvoordeel van de gevenaar en zijn partner, met een maximum van 10% van dit inkomensvoordeel vóór persoonsgebonden aftrek.
Periodieke schenkingen zijn in dit kader volledig aftrekbaar. Voor particuliere schenkers is het daarom gunstig om schenkingen aan een VZW regelmatig te doen, bijvoorbeeld via een maandelijkse overboeking.
4. Belastingvrije Schenkingen aan Culturele VZW’s
Een extra fiscaal voordeel treedt in werking wanneer schenkingen worden gedaan aan culturele VZW’s. In dergelijke gevallen is de aftrek van schenkingen met een factor 1,5 mogelijk, met een maximum van €2.500 per schenking. Dit betekent dat een gift van €1.000 aan een culturele VZW fiscaal als €1.500 kan worden afgerekend, wat het sturen van dergelijke schenkingen extra aantrekkelijk maakt.
Dit maakt het bijvoorbeeld gunstiger voor schenkers om hun geld in te zetten bij VZW’s die bijvoorbeeld muziek- of kunsteducatie bieden.
Boekhoudkundige Waardering van Schenkingen aan VZW’s
Wanneer een VZW een schenking ontvangt, moet deze worden verwerkt in de jaarrekening van de organisatie. De waardering van schenkingen kan op drie manieren gebeuren:
1. Waardering Tegen Aanschaffingswaarde
De aanschaffingswaarde is de oorspronkelijke kosten die zijn gemaakt voor de aankoop van een goederenstuk. In het geval van schenkingen, zoals een auto of een computer, kan de aanschaffingswaarde gelijk zijn aan nul, omdat er geen aankoop was. In dat geval wordt de schenking verwerkt tegen nul, en zijn er geen geboekte meerwaarden.
2. Waardering Tegen Werkelijke Waarde
De werkelijke waarde is een combinatie van de aanschaffingswaarde en eventuele schenkingsrechten of registratiekosten. In sommige gevallen, zoals wanneer een schenking geregistreerd moet worden, kan er sprake zijn van schenkingsrechten of registratiebelasting. Deze kosten moeten worden meegenomen in de werkelijke waarde van de schenking.
Bijvoorbeeld, wanneer een VZW een auto ontvangt en deze moet worden geregistreerd bij de RDW, dan zijn de registratiekosten onderdeel van de werkelijke waarde. De werkelijke waarde wordt dan verwerkt in de jaarrekening van de VZW.
3. Waardering Tegen Marktwaarde
De marktwaarde is de huidige waarde van het geschonken goed, gezien vanuit de markt. Dit is meestal relevant in het geval van schenkingen van aandelen of andere financiële activa. De marktwaarde wordt bepaald op de moment van de schenking, en is daarmee een belangrijk criterium voor de waardering in de jaarrekening.
Praktische Overwegingen bij Schenkingen aan VZW’s
1. Opstellen van een Schriftelijk Contract
Een schenking aan een VZW moet goed gedocumenteerd zijn. Dit betekent dat er een schriftelijke overeenkomst of donatiecontract moet zijn tussen de gevenaar en de VZW. In dit contract moet de aard van de schenking, de bedoeling achter de schenking en eventuele voorwaarden duidelijk worden vermeld.
Wanneer de schenking in natura plaatsvindt, zoals een fysiek goed, moet dit goed worden beschreven in het contract. Bijvoorbeeld, wanneer een VZW een auto ontvangt, moet duidelijk worden vermeld wat het type, het kenteken en de staat van het voertuig zijn. Ook moet worden aangegeven of er sprake is van een handgift of een schenking voor een notaris.
2. Registratie van Schenkingen
Niet alle schenkingen moeten geregistreerd worden. Schenkingen van fysiek overdraagbare goederen via handgift hoeven bijvoorbeeld niet geregistreerd te worden. Echter, wanneer sprake is van een schenking van onlichamelijke roerende goederen, zoals aandelen op naam, kan registratie wel nodig zijn.
De rechtspraak en rechtsleer zijn hier op verschillende punten verdeeld. Sommige auteurs zijn van mening dat de aantekening van de schenking in het register van aandelen voldoende is voor een rechtsgeldige schenking. Anderen menen dat een authentieke akte voor een notaris vereist is, zoals bepaald in artikel 931 BW.
Het is daarom belangrijk om bij schenkingen van onlichamelijke goederen rekening te houden met de eventuele registratieverplichtingen. In sommige gevallen kan het noodzakelijk zijn om bij een notaris te sturen om te zorgen voor een juridisch veilige overdracht.
3. Onderhoud en Gebruik van Geschenkten Goederen
Nadat een schenking is ontvangen, is het belangrijk om te zorgen voor het onderhoud en gebruik van het geschenk. Wanneer bijvoorbeeld een VZW een auto ontvangt, moet deze goed worden onderhouden zodat hij kan worden gebruikt voor de doeleinden waarvoor hij is geschonken.
Ook moet worden aandacht gegeven aan de veiligheid en het gebruik van het geschenk. In het geval van voertuigen is het belangrijk om kennis te nemen van de veiligheidsaspecten en eventuele juridische verplichtingen, zoals het aangifte van het voertuig bij de RDW.
4. Communicatie en Rapportage
Na het ontvangen van een schenking is het belangrijk om de gevenaar te informeren over het gebruik en de impact van de schenking. Dit kan via een brief of e-mail worden gedaan, waarin wordt beschreven hoe het geschenk wordt gebruikt en wat de effecten zijn op de activiteiten van de VZW.
Rapportage over schenkingen is ook belangrijk voor de interne communicatie binnen de VZW. Dit betekent dat schenkingen goed moeten worden vastgelegd in de administratie en jaarrekening van de organisatie.
Conclusie
Schenkingen aan een VZW kunnen zowel een maatschappelijke bijdrage zijn als fiscaal voordelig zijn voor de schenker. Het is echter essentieel dat zowel de gever als de VZW zich houdt aan de fiscale, boekhoudkundige en juridische regelgeving. De aftrekbaarheid van schenkingen hangt af van de juridische vorm van de schenker, de aard van de schenking en of de VZW erkend is als ANBI.
Voor zakelijke entiteiten is het sturen van schenkingen aan een VZW fiscaal verantwoord, terwijl voor particuliere schenkers het belangrijk is om schenkingen periodiek te doen, zodat deze volledig aftrekbaar zijn. Daarnaast moet rekening worden gehouden met de registratieverplichtingen bij schenkingen van onlichamelijke goederen, en is het noodzakelijk om schenkingen goed te documenteren in een schriftelijk contract.
De waardering van schenkingen in de jaarrekening van de VZW is eveneens belangrijk en hangt af van of de schenking tegen aanschaffingswaarde, werkelijke waarde of marktwaarde wordt verwerkt. Het opstellen van een juridisch bindend contract en het goed onderhouden van geschonken goederen zorgen voor juridische en praktische zekerheid.
Schenkingen aan VZW’s zijn dus een waardevolle praktijk, zolang ze goed worden aangepakt en volgens de regelgeving worden uitgevoerd.