Het aantal Verenigingen van Eigenaren in Nederland: cijfers, trends en kenmerken volgens het CBS

Inleiding

In Nederland zijn Verenigingen van Eigenaren (VvE’s) een centrale speler in het beheer van meergezinswoningen. Deze juridische entiteiten worden vormgegeven om het gezamenlijke beheer van eigendommen mogelijk te maken, zoals woningen, garages of winkels. Het CBS heeft in 2022 een uitgebreid onderzoek gedaan naar de aantallen VvE’s en hun kenmerken, waarbij het aantal VvE’s in Nederland op 1 januari 2022 op ruim 135.000 werd geschat. Deze verenigingen beheren in totaal bijna 1,6 miljoen verblijfsobjecten, waarvan 92 procent woningen zijn.

Deze cijfers zijn van groot belang voor zowel woningbouworganisaties, eigenaren, huurders, als beleidsmakers. Ze geven een feitelijke basis voor het begrijpen van de rol van VvE’s in de Nederlandse woningmarkt en hun ontwikkeling in de afgelopen jaren. In dit artikel worden de cijfers en trends van VvE’s in Nederland op basis van de meest recente CBS-gegevens besproken, inclusief hun verdeling over provincies, hun grootte, hun samenstelling en de ontwikkelingen sinds 2015.

Aantal Verenigingen van Eigenaren in Nederland

Op 1 januari 2022 zijn er in Nederland ruim 135.000 VvE’s geregistreerd die minstens één woning beheren. Dit aantal is een toename van ruim 8 procent vergeleek met 2015. Deze groei kan gedeeltelijk worden toegeschreven aan het aantal nieuwe woningbouwprojecten, waarbij de oprichting van een VvE vaak wettelijk verplicht is. Daarnaast leidt het verkoopproces van huurwoningen in panden aan verschillende eigenaren ook tot een toename in het aantal VvE’s.

Een belangrijk verschil tussen bronnen is het feit dat het aantal VvE’s volgens het Kadaster iets hoger ligt dan volgens het Algemeen Bedrijven Register (ABR). Het Kadaster registreerde in 2022 bijna 161.000 VvE’s, terwijl het ABR bijna 130.000 VvE’s telt. Dit verschil is te verklaren doordat niet alle VvE’s wettelijk verplicht zijn om zich bij de Kamer van Koophandel (KvK) in te schrijven, zoals sinds 2008 het geval is.

Verdeling van VvE’s over de landelijke regio’s

De verdeling van VvE’s over de Nederlandse regio’s is niet gelijk. Het CBS meldt dat de meeste VvE’s zich bevinden in de provincies Zuid-Holland en Noord-Holland. Deze twee provincies samen vormen ruim 62 procent van het totale aantal woningen binnen VvE’s in Nederland. In Zuid-Holland zijn er ruim 502.000 woningen binnen VvE’s geregistreerd, terwijl Noord-Holland 393.000 woningen telt.

Deze sterke concentratie in de stedelijke regio’s is begrijpelijk gezien de grote hoeveelheid meergezinswoningen in deze gebieden. De steden Amsterdam, Den Haag en Rotterdam zijn hier de hoofdverantwoordelijken. In Amsterdam is 54 procent van alle woningen onderdeel van een VvE, een cijfer dat sterk afwijkt van de landelijke gemiddelde van 18 procent.

In andere regio’s is de toename van VvE’s ook zichtbaar. Zo is de groei van VvE’s in Flevoland met 23 procent en in Zeeland met 15 procent het sterkst. Deze stijging duidt op intensieve woningbouwactiviteiten in deze regio’s, maar ook op een verandering in de eigendomsstructuur.

Grootte van Verenigingen van Eigenaren

De grootte van VvE’s varieert sterk. Het CBS onderscheidt drie categorieën:

Kleine VvE’s: deze beheren maximaal drie adressen. Bijna de helft van alle VvE’s in Nederland valt in deze categorie.
Gemiddelde VvE’s: deze beheren 21 tot 50 adressen. Deze vormen slechts 10 procent van het totale aantal.
Grote VvE’s: deze beheren meer dan 50 adressen en vormen slechts 5 procent van het totaal.

Een specifiek type binnen de kleine VvE’s zijn zogenaamde "kleine VvE’s" met maximaal zes appartementsrechten. Er zijn ruim 93.000 van dergelijke VvE’s in Nederland. In deze verenigingen is er vaak een sterke emotionele band tussen de leden, wat zowel positief als negatief kan zijn. Positief omdat de leden betrokken zijn bij het beheer, maar negatief omdat conflicten of dwarsliggers een grotere impact kunnen hebben.

Deze variatie in grootte heeft invloed op het beheer van de VvE’s. Kleine VvE’s zijn vaak informeler in hun structuur en kunnen lichter worden beheerd, maar ze hebben ook minder middelen om complexe beslissingsprocessen te ondersteunen. Grote VvE’s daarentegen vereisen vaak professioneel beheer en technische ondersteuning om administratie, juridische verplichtingen en technische aspecten onder controle te houden.

Samenstelling van woningen binnen VvE’s

Volgens het CBS beheren VvE’s in Nederland bijna 1,4 miljoen woningen. Van deze woningen is bijna 70 procent huurwoningen. Deze cijfers tonen aan dat VvE’s een cruciale rol spelen in zowel de verkoop- als de huursector.

De kenmerken van deze woningen, zoals bouwjaar, oppervlakte en WOZ-waarde, worden ook in het CBS-onderzoek onderzocht. Deze informatie is van belang voor beleidsmakers en woningbouworganisaties die strategieën ontwikkelen rondom energiebesparing, woningaanbod en verduurzaming.

Trends in het aantal VvE’s

De trends in het aantal VvE’s in Nederland tonen een gestage toename. Deze toename is het sterkst in regio’s met intensieve woningbouwactiviteiten. In de afgelopen jaren zijn er nieuwe woningbouwprojecten ontstaan, die vaak wettelijk verplicht zijn tot de oprichting van een VvE. Bovendien leidt het verkoopproces van huurwoningen aan verschillende eigenaren tot een verdere toename in het aantal VvE’s.

Een interessant fenomeen is de toename van het aantal VvE’s in de regio’s Flevoland en Zeeland. In Flevoland is het aantal VvE’s met 23 procent gestegen, terwijl de groei in Zeeland met 15 procent ook aanzienlijk is. Deze stijging is te verklaren door de groeiende woningbouwactiviteiten in deze regio’s, maar ook door veranderingen in de eigendomsstructuur.

De rol van VvE’s in de woningmarkt

VvE’s zijn juridisch verplicht bij meergezinswoningen en beheren zowel koop- als huurwoningen, vaak in combinatie met andere functies zoals winkels, garages en tuinen. Ze spelen een centrale rol in het beheer van meergezinswoningen en zijn verantwoordelijk voor het naleven van juridische verplichtingen, zoals het onderhoud van gemeenschappelijke delen, het beheren van administratie en het uitvoeren van beslissingen die van invloed zijn op de hele vereniging.

Het juridische kader rond VvE’s is vastgelegd in de Woningwet en de Wet Verenigingen van Eigenaren. Deze wetgeving bepaalt de verplichtingen van VvE’s en hun leden, en bevat regels rondom het stemrecht, het lidmaatschap en de financiële verantwoordelijkheid.

De rol van VvE’s in de verduurzaming

In de context van de verduurzamingsdoelen van Nederland zijn VvE’s van groot belang. Het CBS-onderzoek uit 2022 bevat ook informatie over de energie-kenmerken van woningen binnen VvE’s, zoals het energielabel, het verwarmingstype en het energieverbruik. Deze informatie is van belang voor beleidsmakers en woningbouworganisaties die strategieën ontwikkelen rondom energiebesparing en verduurzaming.

Het feit dat bijna 70 procent van de woningen binnen VvE’s huurwoningen zijn, betekent dat VvE’s een cruciale rol spelen in de uitvoering van de verduurzamingsopgaven van de overheid. Door samenwerking met woningcorporaties en andere betrokken partijen kunnen VvE’s bijdragen aan het bereiken van de doelen op het gebied van energiebesparing en CO2-reductie.

Conclusie

In Nederland zijn Verenigingen van Eigenaren een essentieel onderdeel van de woningmarkt. Op 1 januari 2022 zijn er ruim 135.000 VvE’s geregistreerd die minstens één woning beheren. Deze verenigingen beheren in totaal bijna 1,6 miljoen verblijfsobjecten, waarvan 92 procent woningen zijn. De meeste VvE’s zijn gevestigd in Zuid-Holland en Noord-Holland, terwijl de groei het sterkst is in regio’s zoals Flevoland en Zeeland.

De grootte van VvE’s varieert sterk, van kleine verenigingen met slechts één of drie adressen tot grotere complexen met tientallen adressen. Deze variatie heeft invloed op het beheer van de VvE’s en de benodigde middelen voor het naleven van juridische en technische verplichtingen.

In de context van de verduurzamingsdoelen van Nederland zijn VvE’s van groot belang. Het CBS-onderzoek uit 2022 bevat belangrijke informatie over de energie-kenmerken van woningen binnen VvE’s, wat essentieel is voor beleidsmakers en woningbouworganisaties die strategieën ontwikkelen rondom energiebesparing en CO2-reductie.